4. Risicoparagraaf
4.1 Solvabiliteitspositie
De solvabiliteitspositie van DELA Groep wordt op basis van het standaardmodel onder Solvency II bepaald.
De Solvency II-ratio is in 2025 gestegen als gevolg van ontwikkelingen in rente, inflatie en dekkingsgraad. Uit stresstesten bleek dat de solvabiliteitspositie robuust is, maar dat DELA Groep gevoelig is voor scenario’s met een lage rente en een lage inflatie.
4.1.1 Ontwikkeling solvabiliteitskapitaalvereiste
De samenstelling van het kapitaalvereiste is in de onderstaande grafiek weergegeven.
Samenstelling SCR
LAC-DT = Loss Absorbing Capacity of Deferred Taxes
De SCR nam toe, met name gedreven door marktrisico’s. Duidelijk is dat de verzekeringstechnische risico’s en de marktrisico’s de grootste risico’s zijn. De marktrisico’s zijn toegenomen, terwijl de verzekeringstechnische risico’s juist zijn gedaald. In paragraaf 4.2.1 wordt dit nader toegelicht.
4.1.2 Ontwikkeling kernvermogen
Het kernvermogen (dat is het eigen vermogen op de Solvency II-balans) is in 2025 gestegen doordat de technische voorzieningen in waarde zijn gedaald. Oorzaken daarvan zijn de gestegen rente en doordat in lijn met Solvency II meer kosten zijn toegerekend aan de dekkingsgraad. De samenstelling van het kernvermogen is in de onderstaande grafiek weergegeven (bedragen in € miljoen).
Samenstelling kernvermogen
Het kernvermogen is net als vorig jaar vrijwel geheel tier 1 kernvermogen. Alle bestanddelen van tier 1 staan volledig ter vrije beschikking van DELA.
4.2 Risicoprofiel
DELA staat bloot aan strategische risico's, marktrisico's, verzekeringstechnische risico's, operationele risico's, integriteitsrisico's en reputatierisico's. In hoofdstuk ‘Onze governance’ van het verslag van de groepsdirectie zijn de belangrijkste risicogebieden weergegeven. Tevens zijn in dit hoofdstuk de ontwikkelingen in 2025 ten aanzien van de belangrijkste risico’s opgenomen.
De verschillende risico’s worden in de onderstaande paragrafen nader toegelicht. Om de leesbaarheid te vergroten worden niet alle risico’s in detailniveau beschreven en zijn enkele risico’s samengevoegd.
Duurzaamheidsrisico’s manifesteren zich met name bij marktrisico’s en zijn onderdeel van de risicocategorieën die in de volgende paragrafen aan de orde komen. Voor een uitgebreide toelichting op duurzaamheidsrisico's wordt verwezen naar het hoofdstuk duurzaamheid in het verslag van de groepsdirectie.
4.2.1 Financiële risico's
Tot de financiële risico’s behoren marktrisico’s, verzekeringstechnische risico’s, kredietrisico en liquiditeitsrisico.
4.2.1.1 Marktrisico's
Het marktrisico is het risico op mogelijke verliezen door ongunstige ontwikkelingen op de financiële markten. De waarde van de beleggingen en de waarde van de verplichtingen hangen af van de ontwikkelingen op de financiële markten, de samenstelling van de beleggingsportefeuille en de kenmerken van de verzekeringsverplichtingen.
DELA Groep heeft het marktrisico in belangrijke mate gemitigeerd door haar winstdelingsregeling en premiemaatregel, maar ook door derivaten waarmee een deel van het valutarisico gemitigeerd wordt. DELA Groep hanteert met betrekking tot haar beleggingsbeleid het 'prudent person'-principe en periodiek worden volledige en/of partiële ALM-studies uitgevoerd om te toetsen of het beleggingsbeleid nog passend is.
In de onderstaande grafiek is de ontwikkeling van het marktrisico, gekwantificeerd op basis van het standaardmodel gepresenteerd (bedragen in € miljoen).
Ontwikkeling marktrisico
Het aandelenrisico nam toe door de stijging van het percentage dat moet worden aangehouden voor dit risico (de zogenoemde symmetrische aanpassing). De waarde van de winstdelingsoptie daalde, waardoor de mitigerende werking van de winstdeling afnam en alle marktrisico’s, inclusief renterisico, enigszins toenamen. Het valutarisico daalde daarentegen, doordat meer valutarisico op de Amerikaanse dollar werd afgedekt.
Marktrisico’s worden mede gedreven door klimaatveranderingen. Uit analyses van klimaatscenario’s blijkt dat de risico’s die klimaatverandering met zich meebrengt, kunnen leiden tot een enigszins hogere premiestijging. De solvabiliteit blijft in verschillende klimaatscenario’s overeind.
Er zijn voor marktrisico’s in 2025 geen overschrijdingen geweest van risicolimieten.
4.2.1.2 Verzekeringstechnische risico's
Het verzekeringstechnisch risico is het risico dat de omvang en het tijdstip van uitkeringen en/of kosten niet overeenstemmen met de verwachtingen. DELA Groep mitigeert het verzekeringstechnisch risico o.a. door winstdelingsregeling en de premiemaatregel maar ook door herverzekering, (medische) acceptatie en het continu aandacht hebben voor de kostenontwikkeling.
DELA Groep staat alleen bloot aan het levensverzekeringsrisico aangezien het alleen levensverzekeringen voert. De portefeuille van DELA Groep bestaat voor een belangrijk deel uit uitvaartverzekeringen. Hierbij worden aparte tarieven voor Nederland, België en Duitsland gebruikt. Deze tarieven zijn gebaseerd op de specifieke kenmerken en uitgangspunten (rekenrente, kosten, overlevingstafels) die in het betreffende land passend zijn. Jaarlijks wordt onderzocht of deze uitgangspunten passen bij de ontwikkeling van betreffende portefeuilles. De portefeuille is groot in aantal en omvang. Dat reduceert schommelingen in de resultaten.
Daarnaast voert DELA Groep in Nederland en Duitsland een tijdelijke overlijdensrisicoverzekering. De verzekerde kapitalen zijn hierbij aanzienlijk hoger dan bij de uitvaartverzekeringen. Voor deze portefeuille wordt gebruik gemaakt van herverzekering om de volatiliteit van de resultaten te beperken.
Tot slot voert DELA Groep in Nederland een spaarproduct. Het overlijdensrisico in deze portefeuille is beperkt tot 10 procent van de opgebouwde waarde.
In grafiek hieronder is de opbouw van het verzekeringstechnisch risico grafisch weergegeven (bedragen in € miljoen).
Opbouw verzekeringstechnisch risico
De verzekeringstechnische risico’s daalden per saldo, waarbij er diverse ontwikkelingen waren die resulteren in een wisselend beeld voor de onderliggende risico’s.
Alle verzekeringstechnische risico’s namen toe doordat de mitigerende werking van de winstdeling afnam als gevolg van de lagere optiewaarde van de winstdeling. Dit werd geheel of gedeeltelijk gecompenseerd doordat de technische voorzieningen daalden als gevolg van rentestijging, en daarmee daalde ook de exposure voor verzekeringstechnische risico’s. Door de gestegen rente is de samenstelling van de technische voorziening gewijzigd en daardoor nam het onnatuurlijk-vervalrisico af. Daarnaast daalde het kostenrisico doordat meer kosten zijn toegerekend aan de dekkingsgraad en daardoor de mitigerende werking van de winstdeling toenam voor kostenrisico.
Het standaardmodel bevat geen uitvaartkosteninflatierisico. Hoewel dit inflatierisico het risico van de polishouders is, is dit risico toch van belang aangezien een stijging van de uitvaartkosten direct leidt tot een premiestijging. DELA Groep streeft naar een goede dienstverlening aan leden tegen een zo laag mogelijke premie. In de ORSA wordt hier dan ook specifiek aandacht aan besteed. DELA Groep heeft in enige mate invloed op de ontwikkeling van de uitvaartkosteninflatie en volgt de ontwikkeling van de uitvaartkosteninflatie nauwgezet gedurende het jaar.
Er zijn voor verzekeringstechnische risico’s in 2025 geen overschrijdingen geweest van risicolimieten.
4.2.1.3 Kredietrisico
Kredietrisico (ook wel: tegenpartijkredietrisico) is het risico dat verliezen optreden door een onverwacht in gebreke blijven of een onverwachte verslechtering van de kredietwaardigheid van de tegenpartijen. Dit betreft met name vorderingen inzake hypotheken, herverzekeraars, derivaten en overige vorderingen op debiteuren. De omvang van het kredietrisico is in 2025 naar € 35 miljoen gedaald. Kredietrisico is geen materieel risico voor DELA Groep.
Er zijn voor kredietrisico in 2025 geen overschrijdingen geweest van risicolimieten.
4.2.1.4 Liquiditeitsrisico
Dit is het risico dat DELA Groep op enig moment niet aan haar financiële verplichtingen jegens polishouders of andere crediteuren kan voldoen, omdat activa niet snel genoeg verhandeld kunnen worden. Het liquiditeitsrisico wordt binnen Solvency II niet in een kapitaalseis (SCR) uitgedrukt. DELA Groep dient voldoende liquiditeiten ter beschikking te hebben om claims uit te kunnen betalen die voortvloeien uit de gesloten verzekeringsovereenkomsten, maar ook om de overige jaarlijkse lasten te kunnen betalen. DELA Groep heeft de mogelijkheid gebruik te maken van de kredietfaciliteiten bij de custodian van de aandelen en obligaties of een deel van de liquide beleggingen te verkopen. DELA heeft gedurende 2025 voldaan aan haar financiële verplichtingen jegens polishouders en andere crediteuren.
Er zijn voor liquiditeitsrisico in 2025 geen overschrijdingen geweest van risicolimieten.
4.2.2 Operationele risico's
Naast de financiële risico’s kent DELA Groep ook operationele risico’s. Dit zijn risico’s die voortkomen uit invloeden van buitenaf, uit het falen van mensen, processen en systemen. Het aan te houden kapitaal voor operationele risico’s is in vergelijking met financiële risico’s beperkt en nam in 2025 enigszins toe.
Er zijn voor operationele risico’s in 2025 overschrijdingen geweest van risicolimieten op het gebied van uitbestedingen. Naar aanleiding hiervan heeft het verantwoordelijke management passende acties in gang gezet om de risico’s zo snel mogelijk naar het gewenste niveau te krijgen. Verder lopen enkele activiteiten voor de implementatie van DORA nog door in 2026.
Operationele risico’s doen zich voor op alle niveaus binnen de organisatie. Onderstaand wordt nader ingegaan op de belangrijkste operationele risicogebieden.
4.2.2.1 Interne en externe fraude
DELA Groep maakt onderscheid tussen interne en externe frauderisico’s. Interne fraude is fraude gepleegd door een medewerker van DELA Groep waarbij de medewerker ongeoorloofde activiteiten onderneemt om zichzelf te verrijken en DELA Groep benadeeld wordt. Hieronder vallen malversaties, onterechte onkostendeclaratie, moedwillig onjuiste urendeclaraties etc. Externe fraude is gepleegd door iemand van buiten DELA Groep (externe partijen, leveranciers, klanten etc.) waarbij ongeoorloofde activiteiten worden ondernomen waarmee DELA Groep mee wordt geconfronteerd. Een tweedelijns compliance manager is verantwoordelijk voor het fraudebeleid en het vergroten van awareness. De beheersmaatregelen voor frauderisico’s worden per kwartaal getoetst.
4.2.2.2 Werkomstandigheden en veiligheid
De risico’s die hieronder vallen, hebben betrekking op verliezen als gevolg van handelingen die niet in overeenstemming zijn met wetgeving op het gebied van werkomstandigheden, gezondheid of veiligheid of als gevolg van gebeurtenissen in verband met ongelijkheid of discriminatie.
4.2.2.3 Systeemfalen en procesmanagement
Dit betreffen risico’s op verstoringen van bedrijfsactiviteiten als gevolg van systeemfalen. Hiertoe behoren ook cyberrisico’s en informatiebeveiliging. Daarnaast zijn dit de risico’s waarbij sprake is van verliezen als gevolg van falende transactieverwerking of procesbeheer of als gevolg van relaties met leveranciers.
4.2.2.4 Financiële verslaggeving
Hieronder vallen risico's en onzekerheden die van invloed zijn op de betrouwbaarheid van de interne en externe financiële verslaggeving. Dit betreft onder andere onzekerheden en mate van subjectiviteit bij complexe waarderingen, risico’s van falen van financiële modellen en/of financiële administratiesystemen. Voor deze risico’s zijn beheersmaatregelen ingeregeld en die worden per kwartaal getoetst.
4.2.3 Integriteitsrisico's
Integriteitsrisico’s gaan gepaard met het gevaar voor aantasting van de reputatie of bestaande of toekomstige bedreiging van vermogen of resultaat als gevolg van ontoereikende naleving van hetgeen bij of krachtens enig wettelijk voorschrift is voorgeschreven. Binnen DELA Groep wordt dit risico in de basis gemonitord vanuit de compliance functie op basis van de thema’s in de systematische integriteitsrisicoanalyse (SIRA). Voor dit risico wordt geen kapitaal aangehouden.
De thema’s in SIRA zijn:
- Organisatie- en medewerkers integriteit: onder organisatie-integriteit vallen thema’s als governance en uitbesteding. Medewerkers integriteit heeft betrekking op de integriteit van het bestuur, het intern toezichthoudende orgaan en de interne en externe medewerkers. Onderwerpen die hiermee samenhangen zijn bijvoorbeeld pre- employmentscreeningen, vakbekwaamheid en belangenverstrengeling.
- Klant-ketenintegriteit: dit betreft zowel de integriteit van de klanten als het integere gedrag van de organisatie richting deze klanten. Daarnaast betreft het de integriteit van de keten waarin de onderneming opereert. Thema’s die hieronder vallen zijn bijvoorbeeld zorgplicht en bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering.
- Marktintegriteit: dit betreft de integriteit van de (financiële) markt(en). Mededinging en marktmisbruik maken hiervan onderdeel uit.
- Integriteit verwerking persoonsgegevens: dit betreft de integriteit van de data die binnen DELA Groep gebruikt worden (denk aan bewerking en beveiliging van persoonsgegevens).
- Fiscale integriteit: dit betreft de sub thema’s tax governance en transfer pricing, BTW, loonheffing en vennootschapsbelasting.
Er zijn voor integriteitsrisico’s in 2025 twee overschrijdingen geweest van risicolimieten. Deze lagen op het gebied van klant-ketenintegriteit en medewerkersintegriteit. Het verantwoordelijk management heeft passende acties in gang gezet om de risico’s zo snel mogelijk naar het gewenste niveau te krijgen.
4.2.4 Strategische risico's
Dit zijn onzekerheden die een belemmering kunnen vormen voor de implementatie van de langetermijnstrategie. Deze risico’s kunnen de buitenlandse expansie of het handhaven van het bedrijfsmodel met een winstdelingsambitie, belemmeren. Deze risico’s worden vooral ondervangen door een gedegen strategieproces. Dit proces wordt begeleid door externe consultants, waarop de rvc toezicht houdt. Bij de implementatie worden business cases gehanteerd om de benodigde investeringen te toetsen en beheersbaar te houden. Daarnaast wordt in de jaarlijkse ORSA geanalyseerd welke risico’s een potentiële bedreiging vormen voor de continuïteit van DELA Groep. Uit stresstesten bleek dat de solvabiliteitspositie robuust is, maar dat DELA Groep gevoelig is voor scenario’s met een lage rente en een lage inflatie. Indien nodig worden voorbereidende maatregelen getroffen of andere keuzes gemaakt. De belangrijkste randvoorwaarden en maatregelen zijn uitgewerkt in het kapitaalbeleid dat jaarlijks geëvalueerd wordt. Voor strategische risico’s wordt geen kapitaal aangehouden.
De externe ontwikkelingen die impact kunnen hebben op de strategie worden continu gemonitord en meegenomen in het lopende strategieproces.
Er zijn voor strategische risico’s in 2025 geen overschrijdingen geweest van risicolimieten.
4.2.5 Reputatierisico
Het reputatierisico is het risico op schade door reputatieverlies. Reputatieverlies kan optreden als gevolg van incidenten, gerelateerd aan de risicocategorieën die in het risicoprofiel zijn beschreven. Het reputatierisico wordt beheerst door het actief invulling geven aan reputatiemanagement, met als belangrijke pijler het incidentenmanagement. Hierbij worden mogelijke reputatierisico’s en de bijbehorende uitstralingseffecten tijdig geïdentificeerd en eventuele managementacties tijdig in gang gezet. Ook zijn de ondernemingscultuur en gewenste toon aan de top belangrijke pijlers om dit risico te mitigeren, ondersteund door opleidingsprogramma’s, de administratieve organisatie en interne beheersing.
Voor reputatierisico wordt geen kapitaal aangehouden.
Er hebben zich in 2025 geen incidenten voorgedaan die onze reputatie significant hebben geschaad.